Het was weer ouderwets 'bal' afgelopen pinksterweekend! The Timemachine in de Melkweg voerde ons een jaartje of 10 terug, naar de eerste Oud Hollandsche Acid feestjes (OHAF) reunie in Paradiso.
Dit deed mij denken aan vroeger. Heel vroeger en we besloten op tijd op te staan, die maandagse zondag van Pinksteren en weer eens op zoek te gaan naar nóg oudere dingen dan feestjes van pakweg 10 tot 15 jaar terug:

D27 in Borger, het vermaardste der Hunnebedden
'Wat langzamer kleedde ik mij aan, en te half twaalf trokken wij noord-oost-waarts op den motorfiets om het vermaardste der Hunnebedden te bezichtigen. Na lang zoeken vonden wij het: het is inderdaad door de bijzondere grootte, schikking en menigte der steenen zeer opmerkenswaardig.'
We schrijven Pinkstermaandag 2003. Jack Undercover trekt met zijn vriendin Maz door de Nederlandse provinciën en doet daarbij ook Drenthe aan. Het verslag van zijn reis is hier te lezen. Ook nu nog verwonderden mensen, en niet alleen schrijver Jack Undercover, zich over de 'vermaardste der Hunnebedden'. Het hunebed dat hij na lang zoeken vond, is het grootste van Nederland, en staat, sinds in 1918 de Groninger archeoloog Van Giffen alle hunebedden in Nederland genummerd heeft, te boek als D27.

We schrijven 2010.
Het is een zonnige dag in de zomer.
In open bussen laten drommen dagjesmensen zich vervoeren over de smalle wegen van het eens zo rustieke Borger naar het prehistorisch attractiepark, het Hunebedmuseum. Vol spanning kijken ze uit naar de onvergetelijke ervaringen in het themapark: het oerbos, de georganiseerde activiteiten voor de kinderen, de tocht door de prehistorische tijd en nu al verheugen ze zich op de koffie en hunebedlimonade vlakbij een echt, authentiek hunebed, D27. We schrijven 2003. Lang zoeken naar hunebed D27 is er niet meer bij. Vele bordjes en pijlen verwijzen naar de 'opmerkenswaardige steenen' en geen enkele bezoeker aan het Hunebedden Informatie Centrum kan eraan voorbij lopen, of het moet zijn dat hij afgeleid is door de aanbieding 'koffie met hunebedkoek' of de naam van een herberg, 'Hunnenbed and Breakfast'.

De rust zelve
D27 zelf lijkt zich niets van namen, bezoekers of plannen aan te trekken. En zwijgzaam als altijd koestert het zich in het door hoge bomen gefilterde zonlicht, met voor zich de golvende weidsheid van het esdallandschap. Plannen zijn er, grootse plannen. Het Nationaal Hunebed Informatiecentrum (NHI), pal gelegen naast dit grootste hunebed van Nederland, trekt zo'n 40.000 bezoekers per jaar. Dat kunnen er veel meer worden, vindt het centrum.(Maar niet als ze er die ongeinteresserde, saaie lulhannes achter de toonbank laten staan!) Begeleid door de Stuurgroep Cultuurtoerisme Drenthe bedacht het centrum een thema: In het spoor van de hunebedbouwers.

"Het concept..."
Een concept waarbij 'de mens uit de prehistorie en zijn wereld tot leven worden gebracht.' Op het parkeerterrein van het huidige NHI wordt straks de nieuwbouw neergezet, terwijl het museum zelf een studiecentrum moet worden. Het hele plan kost zo'n slordige twaalf miljoen gulden, hetgeen opgebracht moet worden door de gemeente Borger-Odoorn, de provincie, ISP-fondsen, andere fondsen en private partijen. Ook draagt het museum zelf een miljoen bij in de vorm van het huidige pand en de grond. Aanvankelijk stond het ministerie van Economische Zaken sceptisch tegenover de te verwachte bezoekersaantallen. Want met deze verbouwing rekent het hunebedmuseum in principe op 75.000 bezoekers per jaar, een aantal dat uiteindelijk moet kunnen uitgroeien tot zo'n 100.000. Een toelichting van het museum heeft het ministerie inmiddels overtuigd.





Brede bussen over historisch wegennet Grootse plannen, dus.
Plannen die uiteraard ook op verzet stuiten. Sinds vijf jaar zet de Stichting DJ Fanclub zich in om hunebed D27 én de omgeving te redden. Bang zijn zij voor het verlies van de karakteristieke sfeer van Borger en van de streekeigen identiteit en bang voor de verwording tot een hoop stenen van D27, de 'vermaardste der Hunnebedden'. De gemeente heeft niet minder dan 97 bezwaarschriften gekregen. In 1996 bezochten 80.000 mensen het hunebed. De helft daarvan kwam ook bij het NHI. Het centrum gaat ervan uit dat dit aantal straks rond de 75.000 ligt: dan kan het economisch uit. Het NHI hoopt op internationale toestroom, mede gezien het ontwerp van het nieuw te bouwen complex van de internationaal befaamde architect Aldo van Eyck. Jack Undercover is directeur van de stichting DJ fanclub en zal zich tot het uiterste verzetten tegen realisatie van de plannen. Hij verwacht namelijk 200.000 bezoekers per jaar bij het NHI. Vooral de verkeersmaatregelen baren grote zorgen. Al die bezoekers moeten per slot van rekening naar D27 gebracht worden. Daarin moet het aan te leggen transferium aan de rijksweg 34 een rol spelen. Recreanten kunnen daar overstappen van hun auto op alternatief vervoer. 'Transferiumvervoer betekent voor Oud-Borger een buslijnendienst van minimaal 108 cabriobussen per dag. Bussen van 2,50 meter breed over een historisch wegennet van 3,20 meter breed', constateert Undercover. 'Het is begonnen met plannen voor een archeologisch themapark', zegt Jack Undercover. 'Bij de aanvankelijke plannen zou de kavel niet geannexeerd worden. Hier is sprake van een zuivere vorm van exploitatie van het cultuurhistorisch erfgoed. Het is nog niet duidelijk wat er exact gaat gebeuren, maar wij vermoeden dat op de rand van de kavel natuurlijk een restaurant met terras komt.' De stichting heeft geprobeerd het terrein aan te laten wijzen als monument, gezien de archeologische opgravingen die er tot nu toe gedaan zijn. Tot nu toe zonder succes.





Hunebedsoep eten
De stichting DJ Fanclub heeft zitten rekenen: 108 cabriobussen per dag en daarnaast achtpersoonsbusjes en bandentreintjes door de straten van Borger. De Koesteeg, de meest markante veedrift van Drenthe, en de Eikenlaan, waar de eiken soms vier, vijf rijen dik geplaatst staan, zijn nu nog authentieke wegen, maar de stichting maakt zich grote zorgen over de toekomst. Undercover: 'Al dat verkeer is bovendien in strijd met het duurzaam en veilig-verkeersconvenant.' Ze schetst de toekomstige situatie: 'Mensen stappen in een bus met open dak, ze rijden door een gebied dat nu nog cultuurhistorische waarde heeft, via de Koesteeg, langs het prachtige Rondkopboompje (etagelinde), geplant omstreeks 1865 en ook wel Wilhelminaboom genoemd, door de Hunebedstraat, langs het monument met de oude schaapskooi om uiteindelijk bij het nieuwe museum uit te komen. De wegen zijn smal, meestal rond de drie meter, en hebben zachte bermen zonder voetgangers- of fietsvoorzieningen. En dan: eenmaal in het museum kunnen mensen workshops volgen: trechterbeker bakken, prehistorisch koken, pijlpunten maken. En vervolgens hunebedsoep eten op het terras met D27 als tafeltje. Achter de D27 als skyline het negen meter hoge gebouw, zo'n vijftig meter lang met als letterlijk hoogtepunt de twaalf meter hoge uitkijktoren. Ondertussen spelen de kinderen in prehistorische hutjes in het oerbos en eten hunebeddrop.'





Prehistorisch Madurodam
Nu nog regeren rust en ruimte de omgeving van D27. Verstilde plekken als de joodse begraafplaats aan de Marslandenweg en het daarnaast gelegen beekdal met het oudst overgebleven bos, domineren het landschap. Waar nu het zaaigoed in de grond zit, komt straks een parkeerplaats, en waar nu tientallen vogels als de groene specht en de geelgors zich fluitend en kwinkelerend rondom het hunebed ophouden, komt straks een buitenterras. Undercover stoort zich er enorm aan dat de D27 en de omgeving over het hoofd wordt gezien en slechts als kapstok fungeert voor een toekomstig 'prehistorisch Madurodam'. 'Opwaardering van het landschap noemen ze het', betoogt hij fel. 'Maar dat landschap wordt volkomen naar de filistijnen geholpen.' Zijn grootouders maakten in 1929 vanuit Waalwijk een dagtochtje naar Drenthe en natuurlijk naar het hunebed. 'Dat is pas cultuurtoerisme', meent hij. 'Het is zo streekeigen, zo karakteristiek. Ik voel me verbonden met dit hunebed. Niemand maakt zich nu nog sterk voor dit monument. Maar ik voel me moreel verplicht mijn uiterste best te doen voor dit culturele erfgoed. Ik wil mijn neefjes en nichtjes eerlijk in de ogen kunnen kijken als blijkt dat de toerisme-economie het gewonnen heeft van het behoud van het nationaal erfgoed. Ik wil mezelf later niet verwijten dat ik er niets aan gedaan heb.'




Geen respect
Alles wat cultuurhistorisch gezien van belang is, wordt de nek omgedraaid, vindt Undercover. 'Hier is sprake van een totaal gebrek aan respect. Geen respect voor het landschap, het hunebed, het bodemarchief, het dorp, de bewoners, noem maar op. Waar gaat het naartoe met het cultuurgoed van Drenthe? Naar onze argumenten wordt eigenlijk niet geluisterd. Van de Rijksdienst Oudheidkundig Bodemonderzoek kunnen we als mede-initiatiefnemer tot oprichting van het Nationaal Hunebedden Informatiecentrum ook geen objectieve houding verwachten. Borger in 2015? Dan is het hunebed een hoop stenen en is het dorp volgeplakt met hunebedstickers.
De patina is ervan af.'

Undercover

P.S.:
Over de Timemachine in de Melkweg en het Oud Hollandsch Acid Feest in Paradiso kan ik kort zijn. Dat was ouderwets gezellig! Hulde aan beide organisaties. Ik wil ook niet te veel enthousiasme hier neerkalken, want dat is zo zielig voor iedereen, die er niet bij was. Sukkels! (Pieter? Volgend jaar beter!)


Antje I en Antje II : "Dankzij die hunebedbouwers, is het rollen met stenen al vroeg in heel Nederland een ware rage geworden. Wij biljarters danken dan ook de over, overgrootouders der Drentenaren!"

UITNODIGING:
Ik wil u samen met de Nachtwacht (gekozen nachtburgemeesters) uitnodigen voor het avond- en nachtvullende programma NACHTVISIE. Een programma met talkshows over en acts uit het Amsterdamse uitgaansleven in het kader van de Lange Termijn Visie Cultuur van het college van Burgemeester en Wethouders. U bent van harte welkom op: Zaterdag 14 juni a.s. vanaf 20.00 uur in Kantine West (voorheen West Pacific) op het Westergasfabriekterrein, Haarlemmerweg 8 _ 10, in Amsterdam.

De Nachtwacht en ik willen met deze avond een ontmoeting arrangeren tussen de culturen van de dag en van de nacht. Om hierover van gedachten te wisselen en met elkaar in contact te komen zijn onder andere uitgenodigd: culturele instellingen, politici, beleidsmakers, artiesten, initiatiefnemers en instellingen van het nachtleven. Maar we willen u ook vragen om andere belangstellenden mee te nemen. Want los van alle producenten die het interessante culturele leven in Amsterdam mogelijk maken zijn de consumenten natuurlijk ook belangrijk. Dus uw partner, kind of vriend(in) is ook van harte welkom in Kantine West. De avond zal bestaan uit een talkshow met zes korte delen van elk 15 ˆ 20 minuten.

Verschillende deskundigen uit het culturele dag- of nachtleven zijn te gast in de talkshow. Zij bespreken steeds een ander onderwerp dat het cultuurbeleid en het nachtleven aangaat. Uiteenlopende performances uit het nachtleven wisselen de onderdelen van de talkshow af, want we willen met het programma ook de culturele verscheidenheid en de mogelijkheden van de nacht als podium, laboratorium en ontmoetingsplaats tentoonstellen.

Het volledige programma van de avond (en de nacht) is bijgevoegd. Om een indicatie te krijgen van het aantal gasten willen we u vragen om even een mailtje te sturen naar nachtwacht@djfanclub.nl of h.belliot@amsterdam.nl en aan te geven met hoeveel mensen u wilt komen. Wij hopen dat u aanwezig zult zijn op deze nuttige en interessante, maar zeker ook aangename avond.

Met vriendelijke groet, Wethouder Hannah Belliot en de Nachtwacht

Programma NACHTVISIE

20:00 Kantine West open

20.30 Opening programma NACHTVISIE Door wethouder Hannah Belliot en de Nachtwacht

20:40 Talkshow 1 Hoe staat Amsterdam ervoor m.b.t. kunst in de nacht? In vergelijking met andere steden en andere tijden.

21:10 Talkshow 2 Relatie tussen de Lange termijn Visie Cultuur en de nachtcultuur

21:40 Talkshow 3 Sex als kunstuiting

22:10 Haute Couture Junkies (grotere performance)

23:40 Talkshow 4 Openingstijden kunstinstellingen

23:10 Talkshow 5 Vercommercialisering van het uitgaansleven

23:40 Talkshow 6 Inrichting van de stad bij nacht. Hoe kunnen we de Amsterdamse nacht mooier maken?

00:00 Einde talkshow

03.00 Kantine West sluit

Tot deze tijd:

muziek, dansen, drinken, lachen, plezier N.B. De onderdelen van de talkshow worden afgewisseld met performances. Gasten o.a.: Freek Ossel (AFK), Bert Janmaat (AKR), Hannah Belliot (Wethouder Cultuur), Eelko Anceaux (organisator Chemistry), Inez de Jong, Ted Langenbach, Maarten Kloos (directeur ArCAm), Gerald van der Kaap (kunstenaar), Ruud van der Peijl (stylist), Fabiola (levend kunstwerk), Johannes Sterk, Frans Piek Made in Holland (tableau vivants), Palabras (spoken word), Harrie Wildeman (styling), Ronald Hooft, Jules Deelder, Micha Klein, Nepco, Jack Undercover.

Muziek door DJ_s Joost van Bellen, LX Pacific en Zubrovska. Video door VJ Machine.